Сонирхогчийн радио холбоо

Олон Улсын Цахилгаан Холбооны Байгууллагын (ITU) албан ёсны бичиг баримтуудад “Сонирхогчийн” гэсэн хэллэг олонтоо тааралддаг. Анх 1865 онд “Олон Улсын Телеграфын Холбоо” нэртэй байгуулагдаж одоогоор 150 орчим улсыг эгнээндээ нэгтгэсэн засгийн газар хоорондын энэ байгууллагын үндсэн зорилго нь радио холбоо, радио нэвтрүүлэг, радиолокаци, сансарын холбоо зэрэг радио долгион хэрэглэдэг салбаруудын үйл ажиллагааг зохицуулах, стандарчлах үндсэн үүрэгтэй   юм байна. Гэтэл энэ байгууллагын бичиг баримтанд сонирхогчийн гэсэн нэр томьёо яагаад байнга дурдагддаг юм бэ? Радиосонирхогчид нь урт долгионоос хэт богинодолгион хүртэлх радио долгионы маш өргөн зурваст радио өргөн нэвтрүүлэг, албаны холбоо, телевиз болон ФМ нэвтрүүлэг явуулж байгаа давтамжтай ойролцоо байрласан 21 диапазонуудыг албан ёсоор эзэмшдэг. Эдгээр диапазонуудын зурвасын өргөнийг нэмбэл 15 ГГц!!! болно. Энэ асар их өргөн зурвас дээр телефон, телеграф, телетайп, өгөгдөл, телевизийн модуляцаар холбоо тогтоох төдийгүй мэдээлэл дамжуулах үйл ажиллагаа явуулна. Сонирхогчид радио долгионоор шууд хоорондоо, эсвэл сонирхогчийн хиймэл дагуул, сар зэргийг ашиглан  холбоо барьдаг төдийгүй радио болон телевизийн нэвтрүүлэг явуулах боломжтой. Өөрөөр хэлбэл радиосонирхогчид бүх төрлийн холбооны бизнес хийх боломжтой давтамжуудыг эзэмшдэг. Ийм ч учраас ОУЦХБайгууллагын бичиг баримтанд “Радиосонирхогч нь ямар нэгэн материаллаг сонирхолоор бус гагцхүү өөрийн радиотехник, электроникийн сонирхолоор хичээллэдэг, эфирт холбоо барих эрх бүхий лицензтэй хүмүүс байна” гэж албан ёсоор тодорхойлсон байдаг. Радиоспортын үндсэн төрөл болох сонирхогчийн радио холбоогоор одоо дэлхий дахинд 2 сая орчим хүн хичээллэж байна. Сонирхогчид нь Олон Улсын Цахилгаан Холбооны Байгууллагаас (ITU) хуваарилсан долгионууд дээр радио холбооны бүх төрлийн модуляцаар гадаад, дотоодын сонирхогчидтай холбоо барих албан ёсны зөвшөөрлийг тухайн улсынхаа харилцаа холбооны эрх бүхий байгууллагаас авсан хүмүүс юм.
Орчин үед харилцаа холбоо хиймэл дагуулын түвшинд хүрсэн, интернэт жирийн хэрэглээ болсон энэ үед дэлхийн аль ч өнцөгтэй хялбархан холбоо тогтоох боломжтой байхад заавал өчүүхэн бага чадлын радиостанцаар холбоо тогтоох гэж биеэ зовоож байдаг ямар сонин хоббитой улсууд вэ, та нарт ямар ашигтай юм гэж зарим хүн асуудаг. Тэгвэл дэлгүүрээр дүүрэн загас байхад шууд худалдаад авчихгүй өвлийн хүйтэн, зуны халуунд ч загасчилж байдаг хүмүүс, нисэх онгоц, хурдан галт тэрэг, хүчтэй автомашин байхад үүргэвчээ үүрээд хэдэн өдрийн турш халуун нар, хүйтэн бороонд явган алхаж байдаг аялагчид, хүчтэй ширүүн урсгал бүхий голд хэдэн өдрийн турш амь дүйн хөвдөг усан аялагчдаас юуны ялгаатай билээ. Аливаа Хобби гэдэг бол эцсийн дүндээ ашиг хонжооны төлөө бус, тухайн процесс түүний үр дүнгээс авах таашаал гэж ойлгож болох юм.
Сонирхогчид нь өөрийн гэрээсээ болон хамтын станцаас богино болон хэт богино долгионоор холбоо барин эфирт зохиогдож байгаа олон улсын тэмцээнүүдэд оролцох, дэлхийн өнцөг булан бүрт ажиллаж байгаа ховор (DX) станцуудыг “ангуучилдаг”. Мөн сонирхогчдод зориулсан төрөл бүрийн болзол бүхий гэрчилгээ, шагналуудыг авах зорилготой. Түүнчлэн радио долгионы тархалтыг судлаж, төрөл бүрийн модуляцаар холбоо барих оролдлого хийж, өөрсдийн радио станц, радио электроникийн тоног төхөөрөмжүүдээ улам сайжруулж байдаг хоббитой хүмүүс юм. Радиосонирхогчидийн газар зүйн мэдлэг харьцангүй сайн байдаг бөгөөд том том далай тэнгист оршдог өчүүхэн жижиг арлууд, хэн бүхний мэддэггүй жижиг улсуудын байрлалыг газрын зураг дээрээс төвөггүй олж чаддаг билээ. Учир нь дэлхийн аль нэг өнцөгт орших ямар нэгэн станцтай холбоо тогтоогоод түүнийгээ газрын зураг дээр тэмдэглэх эс бөгөөс олж тэмдэглээд ихээхэн ихээхэн кайф авдаг. Манай Хонхорын өргөн нэвтрүүлгийн радиостанцуудын хүрч чадахгүй алс холын зайд түүнээс хэдэн зуу дахин бага чадалтай радиостанцаар холбоо тогтооно гэдэг бол бас нэг төрлийн ур чадвар гэж болно. Түүнчлэн тэдний хэлний мэдлэгээ сайжруулах бололцоо харьцангуй их байдаг. Учир нь сонирхогчдын радио холбооны үндсэн хэл нь англи боловч япон, орос, герман, франц зэрэг бусад улсуудын сонирхогчидтой  өөрийнх нь хэлээр холбоо барих бүрэн боломжтой.